Over de centrumvisie

Wat is een centrumvisie?

In een centrumvisie wordt een beeld geschetst van toekomstig gewenste ontwikkelingen in het centrum, of de centrumgebieden, van een gemeente. In een centrumvisie maakt de gemeente een afweging over de omvang, de functie en het karakter van het centra. Het doel van een centrumvisie is om te komen tot vitale en kwalitatief complete en aantrekkelijke centra voor de inwoners en ondernemers van de gemeente.

De centrumvisie is echter meer dan alleen een document. Juist door de visie en de beleidskaders samen met diverse stakeholders (inwoners, ondernemers, beleidsmedewerkers, bestuurders, etc.) op te stellen, kan er daadwerkelijk een positieve ontwikkeling ontstaan.

Maar Meierijstad heeft toch meer dan één centrum?

Dat klopt. Sinds de samenvoeging beschikt Meierijstad over drie grotere kernen (Veghel, Schijndel en Sint-Oedenrode) en een tiental kleinere dorpskernen. De gemeente Meierijstad hecht veel waarde aan de kwaliteit van de hoofdcentra van de drie grotere kernen en hun verzorgingsfunctie voor de omliggende kleine kernen.

De visies op de drie grootste centra zijn niet los van elkaar te zien. In Meierijstad ligt er een interessante opgave om de centra van Veghel, Schijndel en Sint-Oedenrode ten opzichte van elkaar te positioneren. De vraag is of de drie centra, ieder vanuit hun unieke kwaliteiten, elkaar kunnen aanvullen zodat er als geheel een compleet aanbod wordt geboden aan de inwoners van Meierijstad en de omliggende regio.

Kunnen de drie hoofdkernen, ieder met hun eigen kwaliteit, elkaar versterken?

Wat staat er in een centrumvisie?

Een centrumvisie begint met de functie van een centrum. Waarvoor gaan consumenten naar het centrum? Welke soort en hoeveel winkel- en horeca-aanbod passen daarbij? Vervolgens volgt een ruimtelijke afbakening van een centrum. Waar nodig wordt dit verder uitgewerkt voor onderscheidende deelgebieden (gebiedsprofielen) en potentiële publiekstrekkers.

In de centrumvisie worden tevens randvoorwaarden opgesteld die van belang zijn voor een goed functionerend centrum (bijvoorbeeld bereikbaarheid, parkeren, openbare ruimte en beeldkwaliteit). Zo wordt ook duidelijk waar verbetermaatregelen getroffen kunnen of moeten worden. Niet alles wordt tot in detail uitgewerkt. Een uitvoeringsparagraaf geeft een beeld van gewenste vervolgacties en mogelijke (her)ontwikkelingsprojecten.

Waarom is een centrumvisie belangrijk?

Centrumgebieden zijn belangrijk als visitekaartje van een stad of dorp. Dit is de plek waar inwoners en bezoekers elkaar ontmoeten en waar (publieke) functies te vinden zijn. Door diverse trends staat de vitaliteit van centra echter onder druk. Zo is het bezoekgedrag en -motief van centrumbezoekers sterk veranderd, met (winkel)leegstand tot gevolg.

In het collegewerkprogramma ‘de Mijlpalen van Meierijstad’ is dan ook de uitdaging opgenomen om de drie centrumgebieden, met inachtneming van hun kernkwaliteiten, aantrekkelijker te maken, zodat ze relevant blijven voor inwoners en overige bezoekers. Een actuele centrumvisie biedt hierbij de gemeente, maar ook ondernemers en andere betrokken partijen, houvast bij het op gang brengen van gewenste ontwikkelingen en bij de noodzakelijke transformatie van deelgebieden.

De gemeente bepaalt met deze centrumvisie allereerst de stip op de horizon, zodat daarna concreet (sectoraal) beleid opgesteld kan worden. Deze centrumvisie is de kapstok waaraan diverse andere beleidsstukken opgehangen zullen worden. Aansluitend aan de centrumvisie (fase 1) wordt met hetzelfde projectteam het detailhandels- en horeca­beleid vernieuwd. Belangrijke opgaven hierbij zijn bijvoorbeeld de (gewenste) schaalvergroting van supermarkten en de positie van detailhandel en horeca op perifere locaties. In het horecabeleid wordt ingegaan op onder andere sluitingstijden, terrassen, geluid en veiligheid.

Hoe komt de centrumvisie tot stand?

Er wordt begonnen met een analyse van de gewenste en kansrijke functies in de afzonderlijke centra, waarbij kansen voor detailhandel en horeca worden benaderd in samenhang met (kansen voor) andere publieks­gerichte vrijetijds­functies, wonen en werken. Om inzicht te krijgen in het bezoek­motief en de huidige uitwisseling tussen de centra worden in de drie hoofdcentra (en separaat op de Noordkade in Veghel) passanten­interviews gehouden.

Een visie voor de drie hoofdcentra is echter geen wiskundige rekensom met één mogelijke uitkomst. Ruimtelijke kwaliteiten en mogelijkheden, praktische maatregelen, unieke samenlopen en lokale smaakmakers bepalen veelal het verschil. Door middel van een interactief proces met direct betrokkenen wordt de eerste aanzet tot een visie verder ontwikkeld tot een breed gedragen en inspirerend rapport.

Wie werken er allemaal mee aan de centrumvisie?

Naarmate het belang van een groep betrokkenen groter wordt, zal hun rol in het proces ook groter zijn. Zo wordt er geen onnodig beslag gelegd op de tijd en energie van eenieder. In de basis worden de volgende stakeholders betrokken bij het opstellen van de centrumvisie en het detailhandels- en horecabeleid:

  • De projectgroep bestaat uit adviseurs van DTNP en enkele direct betrokken beleidsmedewerkers van de gemeente. Zij waken mede over de planning en kwaliteit.
  • Met een brede ambtelijke werkgroep worden voorlopige bevindingen, potenties van centra, kansen, knelpunten en dilemma’s besproken. Door ook overige ambtelijke afdelingen te betrekken ontstaat er een integraal verhaal.
  • Met de portefeuillehouder(s) van zowel economie als gebiedsontwikkeling vindt regelmatig tussentijds overleg plaats. In het college worden de concept- en eindrapporten besproken waarbij volop ruimte is voor vragen en discussie. Aanvullend vindt halverwege fase 1 en 2 een beeldvormende bijeenkomst plaats waarin de gemeenteraad wordt bijgepraat.
  • Detailhandel- en horecaondernemers worden per kern bij aanvang van het project uitgenodigd voor een groepsgesprek en schouw. Een selecte groep ondernemers (klankbordgroep met afvaardiging van circa drie personen per centrum) wordt vervolgens regelmatig betrokken bij het proces.
  • Burgers zijn de uiteindelijke gebruikers van de centra en hun input, over wat zij goed en niet goed vinden aan de centra en hoe zij de centra gebruiken, is waardevolle informatie. In het proces wordt hen een stem gege­ven door middel van interviews op straat, een internetpoll en enkele brede inloopavonden. Tijdens deze openbare inloopavond wordt middels panelen met kaarten en korte teksten de analyses en resultaten (tot dan toe) aan eenieder getoond, waarbij voldoende ruimte is om een toelichting te geven en/of vragen te beantwoorden. Ondernemers en raadsleden zijn uiteraard ook van harte welkom op deze inloopavonden.

Wanneer is de centrumvisie klaar?

Het werk aan de centrumvisie is op 22 mei officieel gestart met de vaststelling van het plan van aanpak door het college. Verkennende bijeenkomsten en veldwerk (o.a. passanteninterviews, online polls en schouw) worden zoveel mogelijk voor de zomervakantie gepland, zodat deze informatie in de periode daarna kan worden gebruikt voor discussies, besprekingen en uitwerking van de visies.

Na levering van de centrumvisie in oktober wordt een en ander uitgewerkt in beleid voor detailhandel en horeca. De werkzaamheden hiervoor starten reeds, terwijl de centrumvisie behandeld wordt in de gemeenteraad in december. Omstreeks mei 2019 zal ook het detailhandel en horecabeleid gereed zijn.

Waar vind ik meer informatie over de centrumvisie?

Via het blog op deze website houden wij u zo veel mogelijk op de hoogte van de voortgang in het proces. Hier wordt verslag gedaan van acties die hebben plaatsgevonden en hier vindt u achtergrondinformatie over aankomende bijeenkomsten of mijlpalen. Indien u aanvullende vragen heeft nodigen wij u uit om deze per e-mail met ons te delen.